Rzeszów (łac. Resovia, czes. Řešov, niem. Reichshof) – miasto w południowo-wschodniej Polsce, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego  powiatu rzeszowskiego.

Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 172 813 mieszkańców.

Miasto pełni funkcję głównego ośrodka administracyjnego, przemysłowego, handlowo-usługowego, akademickiego i kulturalnego w Polsce południowo-wschodniej. Rzeszów posiada międzynarodowy port lotniczy i Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny ukierunkowany na przemysł wysokotechnologiczny. W mieście znajdują się duże państwowe uczelnie wyższe tj. Uniwersytet Rzeszowski (z 12 wydziałami) i Politechnika Rzeszowska oraz kilka prywatnych m.in.: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, będąca jedną z największych niepublicznych uczelni w kraju.

W stolicy Podkarpacia działają trzy urzędy konsularne (Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Słowackiej oraz Ukrainy). Rzeszów jest członkiem Unii Metropolii Polskich oraz Stowarzyszenia Eurocities – zrzeszającego wielkie miasta europejskie. Dawna rezydencja magnaterii polskiej.

Rzeszowszczyzna leży na obszarze trzech jednostek fizycznogeograficznych: Karpat, Kotliny Sandomierskiej i Roztocza. Południową część zajmują Karpaty, południowo-wschodnią Bieszczady Zachodnie (z Tarnicą – 1346 m n.p.m.  i Haliczem – 1335 m n.p.m.). Na obszarze Rzeszowszczyzny wyróżnić można elementy Pogórza Karpackiego takie jak Doły Jasielsko-Sanockie, Pogórze Dynowskie, Pogórze Ciężkowickie i zachodni kraniec Pogórza Przemyskiego. Północ regionu prawie w całości zajmuje Kotlina Sandomierska z charakterystycznymi płaskowyżami: Tarnowskim na zachód od Wisłoki  i Kolbuszowskim (między Wisłoką, Wisłą  i Sanem). Roztocze zajmuje niewielką północno-wschodnią część byłego województwa rzeszowskiego, gdzie znajduje się jego najwyższy punkt w na terenie Polski: Wielki Dział – 390 m n.p.m.

Według danych urzędu miasta z 2010, Rzeszów obejmuje powierzchnię 115,8 km2. Miasto położone jest na pograniczu Pogórza Karpackiego i Kotliny Sandomierskiej nad rzeką Wisłok. Ścisłe centrum miasta ułożone jest na rędzinie. Bezpośrednie sąsiedztwo rzeki było zjawiskiem dość niekorzystnym, aż do momentu regulacji w początkach XIX w. W dość znacznym zakresie mógł zmieniać się bieg jej koryta (w obrębie tzw. tarasu łęgowego). Taki stan rzeczy opisuje w 1903 Wilhelm Friedberg. Ponadto wedle jego badań miasto otoczone było licznymi bagnami np. osuszonym Żabnikiem od zachodu. Podobnej charakterystyki dokonał A. Kamiński, który opisuje XVI-wieczną miejscowość jako "pagórek położony wśród mokradeł i bagien, w kotlinie, którą wypełnia niska terasa na lewym brzegu Wisłoka, pochodzenia dyluwialnego" (częściowo, niektóre mokradła tworzone były sztucznie w celu poprawy obronności miasta).

Miasto położone jest na wysokości w przedziale od 197 m n.p.m. (Staromieście) do 384 m n.p.m. (Budziwój). Przecinają się tu ważne szlaki komunikacyjne (Drezno – Kijów, Białystok – Koszyce). Dystans dzielący miasto Rzeszów od granic ze Słowacją i Ukrainą wynosi ok. 100 km.